Drie maal Antony Gromley

Antony Gormley (Londen, 1950) verwierf wereldwijde bekendheid met sculpturen en monumentale installaties die focussen op het menselijke lichaam in de ruimte. In zijn werk onderzoekt hij hoe een persoon zich verhoudt tot architectuur en landschap. Met minimale en krachtige vormen, en materialen zoals lood en ijzer, roept hij fundamentele vragen op over de plaats van de mens in verhouding tot de natuur en de wereld.

Naar aanleiding van de grootste Belgische solotentoonstelling van Antony Gormley in het KMSKA (hierover later meer) zijn er drie werken van Gormley op de openbare weg te vinden. Foto: v.l.n.r. aan de Cockerillkaai, aan het fontein op het voorplan van het KMSKA, op het dak van het museum. In het Middelheimmuseum staat ook nog het werk Firmament III. 

www.antonygormley.com/

Installatie van kunstenaar Marius Ritiu in binnenstraat Felix Pakhuis

Tijdens het "Antwerp Art Weekend" (14-17 mei) bracht WOLF, de eerste Sharing Food Market van Antwerpen, een nieuwe installatie van kunstenaar Marius Ritiu naar het Felix Pakhuis. Onder de titel  "My boat is bent, this stairway leads to heaven and I swing on meteoric dreams" wordt de centrale lichtstraat van het Felix Pakhuis getransformeerd tot een zwevend, sculpturaal landschap. Marius Ritiu is ook de kunstenaar die in samenwerking met Lionel Jadot de iconische monumentale gouden bars van WOLF ontwierp De installatie speelt met ideeën van opstijging, vervorming en suspensie. Een vorm die doet denken aan een vaartuig, maar niet voor water bedoeld lijkt.

Een trap die omhoog klimt zonder zich aan bouwkundige regels te houden. Een boog die de ruimte doorsnijdt met de lichtheid van een schommel in beweging. Samen creëren ze een omgeving waarin het monumentale instabiel wordt en materie een andere betekenis krijgt. Koper, een materiaal dat historisch verbonden is met geleiding en transmissie, wordt hier ingezet als drager van een meer intuïtieve, bijna speculatieve energie. De werken reflecteren licht en beweging, en plaatsen de bezoeker midden in een ervaring die balanceert tussen realiteit en verbeelding. De samenwerking met Marius Ritiu is voor WOLF geen toeval. De kunstenaar tekende eerder ook voor de iconische, monumentale gouden toog van de foodmarket, die sinds de opening een visueel ankerpunt vormt in de ruimte.

Met deze nieuwe installatie wordt die artistieke lijn verder doorgetrokken, ditmaal op schaal van de volledige binnenstraat. Marius Ritiu wordt vertegenwoordigd door Objects With Narratives, een galerie die zich richt op hedendaagse kunstenaars met een sterke focus op materiaal, ambacht en narratief. Met deze interventie bevestigt WOLF zijn positie als plek waar gastronomie en cultuur elkaar versterken. Gevestigd in het historische Felix Pakhuis brengt WOLF meer dan 20 culinaire concepten samen onder één dak, aangevuld met een programmatie die inzet op beleving, samenwerking en kruisbestuiving tussen disciplines. 
wolf.be

Nieuwe struikelstenen (Stolpersteine)

Struikelstenen, ook bekend als Stolpersteine, zijn kleine kasseien met een messing plaatje. Daarop staan de naam, geboortedatum, deportatiedatum en – indien van toepassing – de plaats en datum van overlijden van het slachtoffer. Ze worden geplaatst in het voetpad voor de laatste vrijwillig gekozen woonplaats. Het project is een initiatief van de Duitse kunstenaar Gunter Demnig en groeide ondertussen uit tot een internationaal herdenkingsproject met meer dan 100.000 stenen in Europa.

In de stad Antwerpen was het tot 2018 verboden Stolpersteine te plaatsen. Niettemin werden er vóór 2018 toch 2 geplaatst. Sindsdien werden er bijna 200 (1/7/2024) geplaatst waarvan 72 in het district Antwerpen. (lees verder op Wikipedia) 

Met de herdenkingsstenen worden slachtoffers van het naziregime en de Holocaust blijvend herdacht, vlak voor hun voormalige woning. Recent werden 7 nieuwe struikelstenen geplaatst op 3 locaties in de stad en in Berchem. Eén in de Van Breestraat voor Markus Schmidt (foto links). In de Baron Joostenstraat werden drie stenen gelegd voor Ovsey Hessel Pollak, Tauba Rifka Neufeld-Pollak en Roza Pollak (foto rechts) en in de Thaliastraat in Berchem werden tot slot drie struikelstenen gelegd voor Willem Preso, Esther De Groot en Israël Preso.

Gaat het Harmoniepark een beeldenpark worden?

Het is blijkbaar de ambitie van het districtsbestuur om te werken aan een opwaardering van het Publiek Domein  Harmoniepark dat al historische monumenten zoals het Harmoniegebouw en het Peter Benoit-monument huisvest. De komst van het kunstwerk 'Neushoornkevers' (onthuld op 27 maart 2026) is een bewuste keuze van het district Antwerpen en het Middelheimmuseum / Kunst in de Stad en een eerste stap in deze ambitie.

Districtsburgemeester Paul Cordy gaf aan dat het werk bezoekers uitnodigt om op een speelse manier stil te staan bij hun omgeving en na te denken over hybride identiteiten. De vier bronzen beelden tonen een geleidelijke transformatie. De reeks begint bij een fors vergrote, natuurgetrouwe kever op de grond en eindigt in een rechtopstaande, antropomorfe (mensachtige),  cartoonesk figuurtje met menselijke trekjes aan de andere kant. 

Het Harmoniepark is een "groene oase" waar natuur en stedelijk erfgoed samenkomen. De metamorfose van de kevers symboliseert de vloeiende relatie tussen de biologische wereld (natuur) en de menselijke verbeelding (cultuur).

Oliver Laric (geboren in 1981 in Innsbruck) is een Oostenrijkse hedendaagse kunstenaar die woont en werkt in Berlijn. Hij staat bekend om zijn werk op het snijvlak van kunst, technologie en internetcultuur, waarbij hij de concepten van originaliteit en auteurschap uitdaag. Hoefnagels oeuvre wordt beschouwd als een van de allereerste artistieke en wetenschappelijke studies van insecten, die lange tijd als een minderwaardig of irrelevant onderzoeksonderwerp werden beschouw. Laric baseerde zijn werk 'Neushoornkevers' op de 16e-eeuwse insectenstudies van de Antwerpse humanist Joris Hoefnagel. Hiermee verbindt hij de hedendaagse kunst met de wetenschappelijke en artistieke geschiedenis van de stad.

Beeldhouwwerken aan de Wapper verhuizen

Na de verhuis van het monument De Vrede, zie "De Vrede op de Franklin Rooseveldplaats", moeten nu de beeldhouwwerken De Arend (Vissende Arend) en het portret van componist Peter Benoit overgebracht naar een gespecialiseerd atelier voor een grondige opknapbeurt. Voor de Arend is dat bij Bronsgieterij De Groeve in  Oosterzele.

Op de foto transporteur tilt het beeld op. © APN&P

Nadien krijgen ze daar een plek in het openluchtdepot van "Kunst in de Stad" in het Middelheimpark. De plaats waar werken worden getoond die (tijdelijk) niet meer op de openbare weg kunnen geplaatst worden. Openlijk verschijnen deze ooit terug in de stad.  

De Arend (1931) is een werk van Hugo Liisberg (Kopenhagen 1896-1958). De dynamische groep van een arend met wijd geopende vleugels, die in volle vlucht zojuist een vis met de klauwen heeft gevat, is aangekocht in 1951 en opgesteld aan de Wapper in mei 1980. (Stadsbeelden Antwerpen 2001 p.68) Bronsgieter Rasmussen en Liisberg monteerden een koperen buis zodat het werk als een fontein kon functioneren. (Collectie Middelheimmuseum) 

Het beeldhouwwerk "Peter Benoit" (1934) is sinds juni 1986 opgesteld aan de Wapper tegen de betonnen wand. Het kwam er op voorstel van de Peter Benoit vereniging. De kop is een onderdeel van een nooit uitgevoerd monument geplant voor Harelbeke, de geboortestad van toondichter Peter Benoit (1834-1901). Het is een werk van Jozef Cantré (Gent 1890-1957), een van de meest typische expressionistische beeldhouwers houtsnijders en grafici van het interbellum. 

Uitkijktoren in het Park aan de Stroom (PAS)

Luc Deleu (geboren in 1944) is een invloedrijke Belgische conceptuele kunstenaar, architect en stedenbouwkundige. In 1970 richtte hij samen met Laurette Gillemot het bureau T.O.P. Office op.  Sindsdien focust Deleu zich op het concept 'orbanisme', waarbij hij architectuur en mobiliteit op wereldschaal bekijkt in plaats van enkel lokaal.

Hij staat bekend om zijn gebruik van industriële "readymades", zoals gestapelde zeecontainers, die hij transformeert tot monumentale sculpturen zoals triomfbogen en bruggen. Voor Deleu is architectuur een vorm van sculpturaal en politiek denken over de verhouding tussen publieke en private ruimte. Zijn oeuvre kenmerkt zich door een kritische en vaak provocerende blik op de traditionele architectuur en stadsplanning.

Het werk PortStarBoard (ook wel BakboordStuurboord - 2023-2025) is een permanent publiek kunstwerk op de Ledeganckkaai in Antwerpen ter hoogte van het voormalig goederenstation, nu hoofdzetel Bank Van Breda. Het ontwerp is gebaseerd op een trap-detail uit de Barcelona Towers (1989-1992), een niet-gerealiseerd ontwerp voor twee torens in Barcelona. Na een houten schaalmodel in 1991 werd het ontwerp ter gelegenheid van de overzichtstentoonstelling Future Plans (2020-2021) herwerkt tot een permanente stalen sculptuur. Het is een versmelting van twee stalen trappen met een geïntegreerd uitkijkplatform en fungeert als een "mirador" (uitkijkpost) die bezoekers een weids zicht over de Schelde biedt.

De naam en de kleuren — felrood en donkergroen — verwijzen direct naar de nautische navigatie (bakboord is links/rood, stuurboord is rechts/groen). Hiermee verbindt Deleu de sculptuur visueel en inhoudelijk met de nabijgelegen stroom en de scheepvaart. Het werk is aangekocht door de Stad Antwerpen voor de collectie Kunst in de Stad en wordt beheerd door het Middelheimmuseum. Tot de vorige herfst was het te zien op het terras van deSingel.

https://kunstindestad.middelheimmuseum.be/all/portstarboard 

Nieuw werk op achtergevel M hka: "The Situation is Fluid"

Elk jaar, n.a.v.  "Art’s Birthday", komt er een nieuw werk op de achtergevel van het M hka. Dit jaar is het een werk van Ayman Ramadan. Het heet "The Situation is Fluid" (2011) en bestaat uit een tweetalig bord (Engels en Arabisch) van het soort dat men vaak op straat van Caïro ziet. 

The Situation Is Fluid (citerend naar de eerste reactie van het Witte Huis op de revolutie van 25 januari 2011) bestaat uit met de hand gemaakte borden, waarop deze titel in het Engels en Arabisch verschijnt. Ze doen denken aan tweetalige straatnaamborden. Deze bewust gekozen titeluitdrukking lijkt vol betekenis, maar is eigenlijk een lege uitspraak die, volgens de kunstenaar, net zo inhoudsloos is als de meeste andere diplomatieke/politieke uitingen. En toch heeft Ramadan hiervan een signaal gemaakt. Een signaal verspreidde zich eerst via vrienden die wereldwijd foto's van het bord maakten op een plek naar keuze en nu door emailplaten op verschillende plekken in de tentoonstellingsruimtes te tonen.

https://ensembles.org/items/the-situation-is-fluid

Antwerpen "Street Art City" van 2025?

Antwerpen staat dit jaar prominent op de internationale "streetartkaart". De stad is genomineerd als Street Art City of 2025 en tegelijkertijd dingt de "mural" van de Edegemse kunstenaar Smok mee naar de titel "Best Mural of 2025'. Het werk op de Langblokken aan de Luchtbal werd een publiekstrekker en behoort tot een shortlist van vijftig muurschilderingen wereldwijd (foto). Zo bericht Gazet van Antwerpen. Men kan zelf stemmen voor het werk ‘Floating through memory’ via https://streetartcities.com/awards/2025/vote 

“De Best Mural Award is begonnen als een maandelijks overzicht van de beste murals wereldwijd. Daarna is het vijf jaar geleden uitgegroeid tot een jaarlijkse award”, vertelt Tim Marchang, medeoprichter van Street Art Cities. “Maar het is meer dan een wedstrijd. Het is een spotlight op streetart, die kunstenaars en steden internationaal zichtbaar maakt.”

SMOK is een kunstenaar geboren in Antwerpen, België (20-11-1972). In 1986 begon hij zich op straat uit te drukken met graffiti. Hoewel graffiti SMOKs eerste liefde is, zal zijn huidige werk waarschijnlijk eerder 'street art' genoemd worden. SMOK schildert graag met spuitbussen en schuwt andere materialen niet. Zijn doel is om mensen te laten glimlachen of na te laten denken over de natuur, de verantwoordelijkheden van de kijker en maatschappelijk bewustzijn. smok.be

Monument in de kijker

Op 20 december was het tien jaar geleden dat het Antwerps stadsbestuur een monument, opgericht ter ere van één van haar bekendste stadsgidsen: George Van Cauwenbergh, onthulde. De “Vader aller Stadsgidsen” is vereeuwigd in een kunstwerk van Frans Heirbaut op de Willem Ogierplaats, de plek waar hij steevast zijn stadswandelingen begon, met zicht op ’t Steen.

George Van Cauwenbergh was 50 jaar lang stadsgids in Antwerpen en schreef talloze boeken waaronder zijn alom bekende "Gids voor Oud Antwerpen" (1973 met 10 herdrukken) en had onder meer vaste rubrieken op de regionale tv-zender ATV en in de Streekkrant. Op zijn vele wandelingen gaf hij de liefde voor zijn stad door aan vele Antwerpenaren, waaronder ikzelf.  

Op  23 mei 2007 stierf hij onverwacht op 78-jarige leeftijd in zijn woning aan de Zirkstraat. Heel Antwerpen was een week later aanwezig in het Antwerpse Elzenveld om afscheid te nemen van deze bekende Antwerpenaar. Door de grote opkomst kon de dienst niet doorgaan in de kapel maar wel in de Kannunik Van Gesselzaal. 

Gespot: buitenaards wezen onder de spoorbrug

Alien, het iconische buitenaardse wezen ontworpen door de Zwitserse kunstenaar H.R. Giger voor de film Alien uit 1979, staat nu onder de spoorbrug tussen Simonsstraat en Van Immerseelstraat. Giger's werk, bekend als 'biomechanisch' vanwege de vermenging van menselijke en machine-achtige elementen, leidde tot een Oscar voor beste visuele effecten voor zijn ontwerp. Het ontwerp is gebaseerd op zijn lithografie Necronom IV en kenmerkt zich door een verontrustende stijl die seksuele en gewelddadige thema's niet schuwt. 

Wat het nog meer bijzonder maakt is dat het beeld is vastgemaakt op een deel van de Berlijnse muur. Dat op 9 november 1989 de Berlijnse Muur viel, is bekend. Minder bekend is dat een stuk van het betonnen gevaarte uiteindelijk zijn weg naar Antwerpen vond.

Joachim Marijnen, uitbater van evenementenruimte Ampere vlak bij het Centraal Station, zag het fragment eerst tijdens een tentoonstelling op de promenade in Knokke en kon het in 2015 kopen van kunstenaar Hannes D’Haese, die er een replica van een ‘Alien’ van H.R. Giger aan had toegevoegd. Het fragment is 3,5 meter hoog, 2 meter lang en weegt een slordige 3.000 kilogram. Het was dan ook een heikele klus om het stuk muur op zijn nieuwe plek, onder de spoorlijn aan de Simonsstraat, te krijgen

Het is voor Marijnen sentimenteel, want zijn vader Franz was namelijk een toneelregisseur die vanaf 1985 eerst in het Schillertheater in West-Berlijn en later in de Staatsoper Unter den Linden in Oost-Berlijn werkte.

Bron: GVA

Replica van het Paul van Ostaijen beeld in het Provinciehuis

Wilfried Pas (1940 - 2017) creëerde het beeld van Paul van Ostaijen in 1996. Hoewel de officiële onthulling aan de Minderbroedersrui in Antwerpen plaatsvond in 1998, wordt het jaar 1996 genoemd als het jaar van de creatie. In 2OOO werd hij ereburger van Londerzeel en sinds dien stond er een replica van dit beeld in de bibliotheek van deze gemeente.   De familie vroeg om het te verhuizen naar het Provinciegebouw van Antwerpen. Daar is het vorige week (her) onthuld. 

In de jaren ‘70 vormt Wilfried samen met Fred Bervoets, Walter Goossens en Jan Cox de kern van kunstenaars rond de Antwerpse galerie De Zwarte Panter. In 1966 ontvangt hij de Berthe-Art Staatsprijs en in 2004 de Vierjaarlijkse Prijs van de provincie Antwerpen voor een kunstenaarsloopbaan.

Hoewel hij ook actief is als tekenaar en graficus, is hij vooral bekend geworden om zijn beeldhouwwerken. Vanaf de jaren ‘80 maakt hij levensgrote bronzen sculpturen van bekende personen, vooral uit de kunstwereld: Karel Van de Woestijne (Meise), Willem Elsschot (Antwerpen), Paul Van Ostaijen (Antwerpen), Gerard Walschap (Antwerpen) en Hendrik Conscience (Schilde). Wilfried Pas maakt ook een beeld van koning Boudewijn en borstbeelden van koning Albert II, koningin Paola en Herman Van Rompuy.

Paul van Ostaijen (1896-1928) was een modernistisch Vlaams dichter en schrijver, en een van de meest invloedrijke figuren in de Nederlandstalige literatuur van het Interbellum. Hoewel zijn oeuvre relatief klein is, wordt hij gezien als een van de belangrijkste avant-gardistische auteurs van de 20e eeuw. 

Naar aanleiding van de verhuis van het beeld naar het provinciehuis loopt er momenteel de tentoonstelling "Music-Hall". Naar het vijfdelige gedicht Music Hall, met het populaire gedicht Boem Paukeslag,  dat deel uitmaakt van de dichtbundel Bezette Stad van 1920.

Deze expo is de 11de interventie in Every Collection Hides Another Collection, de kunstinstallatie in het provinciehuis, naar een ontwerp van Nico Dockx. Deze expo met werk uit de provinciale kunstcollectie en tal van bruiklenen werd gerealiseerd in samenwerking met het Paul van Ostaijengenootschap. Meer details

Herdenking 75 jaar Den Buildrager

Op 4 september 1950 is naast het stadhuis het beeld "De Buildrager" van Constantin Meunier ingehuldigd. Het bronzen figuur, met kap op het hoofd en een gespierd lichaam, zijn blik naar de kaaien gericht, is sociaal-geïnspireerd en verheerlijkt de Antwerpse havenarbeiders door een arbeider in een heroïsche, klassieke houding voor te stellen. Al 75 jaar houdt De Buildrager (dialect voor baaldrager) de wacht op de Suikerrui.
Het is een kopie van het eerste ontwerp uit 1885. In 1893 maakte Constantin Meunier een groter exemplaar voor het Middelheimmuseum, dat nu te zien is in de tuin van het KMSKA. Het toenmalig stadsbestuur bestelde hiervan een kopie voor het pleintje naast het stadhuis. Tijdens de restauratie werken aan het stadhuis verhuisde het beeld naar het Schengenplein in de Cadixwijk. Niet tegenstaande het daar dichter bij de haven stond besliste het stadsbestuur om de Buildrager terug op het pleintje aan de Suikerrui te plaatsen.

Havenbonden houden sinds 1984 elk jaar een bloemenhulde aan de Buildrager om de dokwerkers te eren, zo ook vorige week. 

Alvorens het beeld op de Suikerrui verscheen is er heel veel water door de Schelde gevloeid. Aanvankelijk had men het idee om een vrijheidsbeeld van 25 meter hoog, naar de Buildrager van Meunier, te plaatsen in de haven. Het onderwerp kwam herhaaldelijk op de verschillende vergaderingen van het stadsbestuur. De pers kondigde herhaaldelijk dat er (bijna) een akkoord was, maar moest dit ook weer tegenspreken. Verschillende ontwerpen kwamen aan bod, maar uiteindelijk kwam er van dat vrijheidsbeeld niets in huis en resulteerde heel het verhaal in de plaatsing van een kopie van het beeld van Constantin Meunier op normale schaal.

Heel de geschiedenis van de diverse vergaderingen en besluiten hebben de auteurs Bob Baete en Paul Verbraeken in 2005, het jaar van de 100ste verjaardag van het overlijden van Constant Meunier, in een boek van maar liefst meer dan 100 pagina's weergegeven. Het boek bevat ook een inventaris van de 25 "Buildragers" die over de hele wereld te vinden zijn en een beknopte biografie van de kunstenaar. Het boek is uitgegeven door de uitgeverij Pandora in 2005. ISBN 90-5325-263-0.      

Nieuwe muurschilderingen brengen oude fresco's terug

Bij de opening van de Sint-Annatunnel in 1933 sierden zes fresco's de wanden van de tunnel. In de jaren '90 werden de wanden gezandstraald en opnieuw bezet bij een onderhoud van de tunnel. De fresco's verdwenen.

Vorige jaren zijn de muurschilderingen een voor een opnieuw aangebracht. Zo laat een indrukwekkende Neptunus de wandelaars vandaag opnieuw weten "hier zijt gij halverwege". (van de 572 m lange tunnel) Verderop in de tunnel kom je oude reclameboodschappen van Imalso tegen met mooie tekeningen en klinkende slogans als "Leef rustig en gezond, bouw een woning op Linkeroever" en "Gezellig en comfortabel wonen!"

Wist u dat voor de aanleg van de tunnel er twee overzetboten waren? De Sint-Annekensboot en de "Land van Waas / Pays de Waes" (in de volksmond ook bekend als Pietje Waas). De Sint-Annekensboot stak de Schelde over ter hoogte van het Steen, de "Land van Waas" was een treinboot die de verbinding vormde tussen de spoorwegstations Vlaams Hoofd (later Antwerpen-West) op de Linkeroever en Antwerpen-Waas aan de Sint-Michielskaai eerst ter hoogte van de Sint-Michielsstraat en later ter hoogte van de Scheldestraat.

Wist u dat er over een permanente oeververbinding al in 1874 een consensus was? Er waren meerdere plannen voor een brug, maar die werden telkens verworpen omdat die de scheepvaart zou belemmeren. Pas in 1931 werd de knoop doorgehakt en koos men voor een tunnel.

Merkwaardig straatnaambord

De Wolstraat in Antwerpen heeft een merkwaardig en toepasselijk wollen straatnaambord gekregen. De Franse kunstenares Nelly Bellegarde had drie dagen de tijd nodig om het naamplaatje met de hand te haken. Het nieuwe naamplaatje zorgt voor een leuke knipoog naar het verleden van de straat, het is een ode aan de rijke geschiedenis van de straat. Antwerpen was in de zestiende eeuw één van de belangrijkste centra in Europa voor textielhandel.

Nelly Bellegarde is een van de kunstenaars die iets verderop in de straat een eigen atelier hebben. De kunstenaars van het Antwerpse collectief Ercola weigeren no steeds te vertrekken uit het pand dat ze huren in de Wolstraat. De stad zet hen uit dat gebouw met een woning en ateliers. De bewoners kregen een brief waarin stond dat ze op 31 juli 2024 zouden moeten vertrekken, maar dat weigeren ze. Het historische gebouwencomplex is dringend aan renovatie toe, maar dat vindt de stad te duur.

Lees ook: Geschiedenis van de Wolstraat

Courgette, naaimachine en loafer met kwastjes

Op de hoek van de Lange Beeldekensstraat met de Offerandestraat is er een in het oog springend kunstwerk onthuld. Het beeld "Granieten rots met courgette, naaimachine en loafer met kwastjes" is gemaakt door de kunstenaars Daniel Dewar & Grégory Gicquel. Ze lieten zich inspireren door de levendige buurt met haar vele verschillende winkels en diverse aanbod. Samen met het beeld van Panamarenko op het Sint-Jansplein, is het een nieuw artistiek referentiepunt voor Antwerpen Noord. De aanleiding om dit hier te plaatsen was de heropening van de Lange Beeldekensstraat na anderhalf jaar heraanleg werkzaamheden. 

De Lange Beeldekensstraat loopt tussen het De Conincplein en de Pothoekstraat (Stuyvenberggasthuis), eertijds Beeldekesweg/ -straat, reeds vermeld op plan van Van Lyere van 1696. Huidige naam na opening van Korte Beeldekensstraat (circa 1855). Volkse straat met heterogene bebouwing uit de 20ste en 21ste eeuw. (info Agentschap Onroerend Erfgoed)

Het kunstwerk staat op de hoek van de Offerandestraat, de eerste autovrije winkelwandelstraat sinds 1971.

 

Steenmannetje is "Publiek Figuur #6"

Voor de opdrachtenreeks Publiek Figuur nodigt Kunst in de Stad jaarlijks een hedendaagse kunstenaar uit om een nieuw werk te maken vertrekkende van de vraag: "Wie of wat zetten we vandaag op een sokkel?"

Deze week onthulde Lien Van de Kelder, schepen voor Cultuur, Werk, Gelijke Kansen in Antwerpen, de nieuwe invulling van de sokkel in het Stadspark waar jaarlijks een nieuw "kunstwerk" een plaats krijgt.

Voor de zesde editie kozen de initiatiefnemers voor Heman Chong (1977, woont en werkt in Singapore) hij is kunstenaar, schrijver en curator. Zijn conceptuele werk neemt de vorm aan van schilderijen, installaties, teksten en performance.
"Letter to Viktor" is een bijzonder nieuw kunstwerk ( 't is maar wat je kunst noemt natuurlijk), niet de sculptuur staat voorop, wel de interactie die tot een beeld leidde. Kunstenaar Heman Chong vroeg aan het team van Kunst in de Stad om iemand te zoeken die graag wandelt. Zo werd Viktor Pira gekozen - architecte, fervent wandelaar en dochter van actrice Ann Pira. Heman schreef Viktor een brief met instructies om al wandelend stenen te verzamelen en die vervolgens van groot naar klein te stapelen op de oude sokkel in het Stadspark. Deze brief is voor iedereen te lezen op het informatiebord naast de sokkel.  

 

Stadsgedicht op gevel Permeke bibliotheek

Bibliotheek Permeke bestaat dit jaar 20 jaar en vierde dat met een stadsgedicht, een mini-expo over de geschiedenis, een digitale tour en een Vertelfestival. 

Stadsdichter Esohe Weyden schreef naar aanleiding van 20 jaar Permeke een stadsgedicht. Het gedicht is te bewonderen op de karakteristieke gevel van de iconische bib, in een ontwerp van ontwerpbureau Catapult. Het gedicht werd ook vertaald door studenten van Centrum voor Volwassenenonderwijs Encora. Elke regel is vertaald in een andere taal, waardoor het gedicht in totaal 21 talen bij elkaar brengt. Net zoals bib Permeke mensen van allerlei culturen en verschillende talen met elkaar en het Nederlands verbindt. 

Bezoekers kunnen het ontstaan, de groei en de metamorfoses van de unieke bibliotheek ontdekken in de mini-expo ‘20 jaar Permeke’. Want de bib heeft altijd buiten de lijntjes gekleurd. Met verschillende objecten, foto’s en beeldfragmenten komen nieuwsgierigen te weten waar de naam ‘Permeke’ vandaan komt, hoe de jongerenbib is ontstaan en waarom er ooit een gigantisch vogelnest tegen de glazen kubus kleefde. ​ 

De digitale tour ‘Pitstop Permeke’ gidst bezoekers door het rijke erfgoedverhaal van de site van de bibliotheek. Iedereen kan zo ontdekken dat de plek nog dienst heeft gedaan als garage en als wasserij, maar ook dat er treinen pal onder de bib rijden. ​  

De expo ‘20 jaar Permeke’ en de digitale tour ‘Pitstop Permeke’ zijn allebei doorlopend te bezoeken tijdens tijdens de openingsuren van de bib.

Lees ook: Permeke, de voorgeschiedenis 

75 jaar Middelheimmuseum

Begin vorige eeuw was Antwerpen omringd door prachtige domeinen, die aan Antwerpse patriciërsfamilies toebehoorden. Deze hadden er toen hun "hoven van plaisantie" gevestigd, kleine kastelen gelegen te midden van prachtige parken, waar ze tijdens de zomers verbleven. Drie domeinen zijn in het zuidelijke deel van de stad ongerept gebleven. Zij werden door het stadsbestuur in 1910 aangekocht om als park voor het publiek toegankelijk te worden gesteld. Middelheim is één van deze drie parken, de naam wordt reeds in 1342 vermeld: "een stede Middelheim geheten". Tot dan was het in het bezit van de familie Le Grelle.

Na de schade van WO II te hebben hersteld, was het heerlijk vertoeven onder schaduwrijke bomen, zeker toen er in 1950 de eerste internationale tentoonstelling voor beeldhouwkunst plaats had. Op 6 november 1950 besliste het stadsbestuur, op voorstel van burgemeester Lode Craeybeckx, tot oprichting van het "Openluchtmuseum voor Beeldhouwkunst Middelheim". De verdere geschiedenis (tot 2014) kan men hier lezen. 

In de jaren 2023-2024 is het museumpark vernieuwd en verhuisde de balie en museumshop naar het gebouw tussen de hoofdingang en het kasteel, waar vroeger de bibliotheek gevestigd was. Meer dan 200 kunstwerken kregen een nieuwe, doordachte plaats in het kunstpark. De nieuwe opstelling is thematisch. In de zone voor het kasteel zijn de thema's "Versmelting" en "Bewegingen", in Middelheim laag zijn "Stadswildernis" en "Menselijke natuur" de thema's.  Zo ontstaan verrassende verbindingen tussen de sculpturen, het park en de bezoekers. De relatie tussen mens en natuur is het centrale thema in die nieuwe verhalen.

Naar aanleiding van de relancemaatregelen i.v.m. de Coronapandemie kocht de Vlaamse regering een reeks kunstwerken aan die tentoongesteld zijn in het Middelheimmuseum. Hierboven drie voorbeelden, details hierover kan u de pagina  Kunstwerken aangekocht door de Vlaamse Gemeenschap lezen.

Kunstwerken die om een of andere reden uit de opstelling van de beelden in het park zijn gehaald kregen een plaats in het openluchtdepot. Zij vervoegden de beelden die vroeger een plaats hadden in de stad maar daar niet meer konden blijven. Deze beelden zijn te zien in het westelijk deel van het park. 

In de zone oost van het park hebben de werken geen gemeenschappelijk thema, zij liggen op de grens tussen sculptuur en architectuur. Dit stuk van het museum zal in de komende jaren nog sterk ontwikkelen.  Aan de in-uitgang aan deze zijde van het park is het werk van John Körmeling "Artiesteningang" uit 2012. Deze constructie is toegewijd aan Menno Meewis die conservator van het Middelheimmuseum was vanaf 1993. Hij overleed in 2012 aan een hersenbloeding. Deze toegang tot het museum maakte Menno omdat De Lijn weigerde om een halte te voorzien aan de hoofdingang van het museum. Dan maak ik een ingang aan de halte van de bussen, zei hij. Als Mozes niet naar de berg komt ...

Om de 75ste verjaardag te vieren trapt het museum de zomer feestelijk af met Bal Populaire op zaterdag 17 mei  2025. Meer info op https://middelheimmuseum.be/

Onze-Lieve-Vrouw met kind

Op bovenstaande foto zien we het beeld "Onze-Lieve-Vrouw met kind" aan de Oever toen de winkel Jespers nog open was. De winkel is nu in Schoten, lees hierover in een vorige bijdrage. Het beeld verdween tijdelijk door de vervanging van het gebouw door een nieuwbouw. Na een uitgebreide restauratie kreeg de Madonna zijn vertrouwde plek terug. Ditmaal werd het beeld echter bevestigd aan de gevel van de nieuwbouw 'The Roastery', die de oorspronkelijke bebouwing verving.

The Roastery situeert zich op de voormalige site van koffiebranderij Jespers. De 14 appartementen en lofts verdeeld over 3 gebouwen zijn gevormd rond een centrale binnentuin die een oase van rust biedt in de bruisende buurt. 

Na de herplaatsing werd de Madonna plechtig ingezegend door E.H. Rudi Mannaerts, waarmee de traditie en symbolische waarde van het beeld opnieuw werden onderstreept.

Meer details op Voor Kruis en Beeld vzw

De Vrede op de Franklin Rooseveltplaats

In maart 2024 verhuisde men het monument "De Vrede", dat beeldhouwer Hilde Van Sumere in 1988 maakte in opdracht van de stad, van de Wapper naar de Franklin Rooseveltplaats. Spijtig genoeg kwam tijdens het plaatsen ervan het monument ten val. (Wat nog al eens gebeurd met de vrede) Na de gepaste restauratie is het monument nu toch te zien op de plaats die hiervoor was voorzien.

Het monument herdenkt de vele slachtoffers die vielen onder de V-bommen aan het eind van de Tweede Wereldoorlog. De driehoekige vormen waaruit het kunstwerk werd opgebouwd staan symbool voor geloof, hoop en liefde, fundamentele deugden voor vrede.

Vooral de bom op Cinema Rex aan de De Keyserlei in december 1944 eiste veel slachtoffers. Daarom werd dit monument er oorspronkelijk in de buurt geplaatst, op de hoek Teniersplaats-Frankrijklei. Om de verkeersveiligheid van deze drukke plek te verbeteren, verhuisde het kunstwerk in 1993 naar de Wapper.

Door de drukke terrasjes op de Wapper kwam dit kunstwerk er niet altijd goed tot zijn recht. Daarom werd het beeld verwijderd in januari 2024 en na restauratie moest het op 28 maart (precies de dag dat in 1945 de laatste V-bom in groot-Antwerpen viel) terug ingehuldigd worden op de Rooseveltplaats.